Zasady pobierania materiału o badań

Standardowe warunki pobierania krwi do badań

Krew powinna być pobierana:

  • w godzinach rannych
  • po wypoczynku nocnym
  • na czczo
  • przy zachowaniu dotychczasowej diety
  • po ewentualnym odstawieniu leków mogących wpływać na poziom badanego składnika, o ile nie zaburza to procesu terapeutycznego
  • w przeddzień i w dniu badania należy unikać znacznych wysiłków fizycznych
  • pacjent powinien wygodnie siedzieć lub leżeć, aby nie doznać obrażeń przy ewentualnym zasłabnięciu

 

Pobieranie krwi do oznaczeń toksykologicznych u pacjentów zatrutych

Krew powinna być pobrana w możliwie najkrótszym czasie po narażeniu lub spożyciu ksenobiotyku i jak najszybciej dostarczona do Pracowni.

Pobieranie krwi do oznaczeń alkoholu etylowego

Przed pobraniem krwi do odkażenia miejsca wkłucia należy użyć roztwór bez dodatku alkoholu ! (np. rivanol)

Krew należy pobrać do probówki z heparyną litową.

Po pobraniu należy wymieszać krew przez kilkakrotne odwracanie probówki aby zapobiec powstaniu skrzepu.

Krew w szczelnie zamkniętej opisanej/okodowanej probówce należy dostarczyć jak najszybciej do Pracowni.

W razie potrzeby można krew przechować w temperaturze 4 – 8 oC do 24 h.

 

Badanie ogólne moczu

Badanie ogólne moczu powinno być wykonane w moczu porannym (pierwsza poranna mikcja), po wcześniejszej toalecie narządów płciowych (dotyczy przede wszystkim kobiet).

Zaleca się pobranie moczu ze środkowego strumienia: po odrzuceniu pierwszej porcji (ok. 50 ml) oddać ok. 100 ml moczu do przygotowanego czystego pojemnika, najlepiej jednorazowego użytku. Pojemnik należy szczelnie zamknąć.

Pojemnik z moczem opisany imieniem i nazwiskiem pacjenta lub odpowiednim kodem paskowym należy dostarczyć do laboratorium w możliwie krótkim czasie (do 2 godz.).

Nie należy pobierać moczu do badań z naczyń wielokrotnego użytku (baseny, kaczki, itp.).

Należy unikać pobierania moczu do badania w czasie menstruacji i 1-2 dni przed i po ze względu na ew. domieszki krwi menstruacyjnej.

 

Test ciążowy

Zaleca się wykonanie badania w moczu porannym.

Amylaza

Badanie można wykonać w przygodnej próbce moczu, którą należy dostarczyć do laboratorium w możliwie najkrótszym czasie.

Ilościowe badanie elementów morfotycznych moczu met. Addisa

Badanie wymaga przeprowadzenia 12 godzinnej zbiórki moczu. Najwygodniej zebrać mocz w godzinach nocnych np. w godz. 19.00 – 7.00. Porcję moczu z godz. 19 należy odrzucić. Kolejne porcje moczu wraz z moczem z godz. 7.00 należy zbierać do czystego naczynia o odpowiedniej objętości zawierającego kilka kryształków tymolu. Zebrany mocz należy wymieszać, zmierzyć objętość a wynik zapisać na skierowaniu. Odlać ok. 100 ml moczu do czystego, pojemnika jednorazowgo użytku. Pojemnik opisać imieniem i nazwiskiem pacjenta lub kodem paskowym, zapisać objętość zebranego moczu i wraz ze skierowaniem przesłać do badania.

Badanie dobowego wydalania składników biochemicznych w moczu

Badanie dobowego wydalania składników biochemicznych w moczu wymaga dokładnego przeprowadzenia 24 godzinnej zbiórki moczu (DZM):

  • w dniu rozpoczęcia zbiórki, pierwszą poranną porcję moczu należy odrzucić, zapisać godzinę – czas ten jest początkiem zbiórki moczu
  • kolejne porcje moczu należy zbierać do czystego i suchego naczynia o odpowiedniej pojemności przechowywanego w temperaturze 2 – 80 C
  • zbiórkę kończy się następnego dnia, oddaniem moczu o godzinie, w której rozpoczęto zbiórkę dnia poprzedniego
  • zebrany mocz należy dokładnie wymieszać, zmierzyć objętość a wynik zapisać na skierowaniu
  • odlać ok. 100 ml moczu do czystego pojemnika jednorazowego użytku
  • pojemnik opisać imieniem i nazwiskiem pacjenta lub odpowiednim kodem paskowym, dopisać objętość zebranego moczu i wraz ze skierowaniem przesłać do badania
  • w przypadku niektórych składników biochemicznych wymagany jest dodatek substancji konserwujących do naczynia w którym przeprowadzana jest zbiórka, substancję można uzyskać w pracowni Analityki

Badanie kału na krew utajoną

Przygotowanie pacjenta

Nie jest wymagana specjalna dieta, ale przez okres 3 dni przed badaniem nie należy spożywać krwistych potraw (kaszanki, tatara, słabo wysmażonego mięsa).Alkohol i niektóre leki (np. aspiryna) zażywane w dużych dawkach mogą prowadzić do krwawień z przewodu pokarmowego – należy je odstawić na 2 dni przed wykonaniem badania.

Próbka kału powinna być pobrana do pojemnika jednorazowego użytku, przy pomocy załączonej łopatki. Pojemnik należy opisać nazwiskiem i imieniem pacjenta lub kodem paskowym.

Badanie kału w kierunku obecności lambli

Do badania należy dostarczyć pojedynczą próbkę kału w jednorazowym pojemniku. Pojemnik należy opisać nazwiskiem i imieniem pacjenta lub kodem paskowym. W razie konieczności przechowywania pobrany kał należy zamrozić.

 

Przygotowanie pacjenta do badań mikrobiologicznych

Materiał do badań mikrobiologicznych należy pobrać przed rozpoczęciem leczenia przeciwdrobnoustrojowego, a jeżeli jest to niemożliwe, należy zaznaczyć, jaki lek został zastosowany i od kiedy.

Badania kontrolne po leczeniu powinno być wykonane po 10 dniach od zakończenia ogólnego podawania leku przeciwdrobnoustrojowego lub po 3 dniach od zakończenia leczenia miejscowego.

Pobieranie wymazu bakteriologicznego z górnych dróg oddechowych (gardła, migdałków, jamy ustnej)

  • pobieranie wymazu na początku infekcji(w momencie objawów klinicznych) bez stosowania antybiotyków
  • najlepiej pobierać wymaz w godzinach porannych przed przyjęciem pokarmów lub płynów, bez uprzedniego mycia zębów,
  • bardzo ważne jest, aby przed pobraniem nie żuć gumy do żucia
  • jeśli warunki te nie mogą być spełnione, można pobrać wymaz przynajmniej 3-4 godziny po ostatnim posiłku lub ostatnim myciu zębów

Pobieranie plwociny na badanie bakteriologiczne

 

  • plwocinę należy dostarczyć w sterylnym pojemniku zakupionym w aptece
  • pacjent powinien być na czczo, po uprzednim umyciu zębów i przepłukaniu jamy ustnej i gardła przegotowaną wodą oraz wyjąć protezę, jeśli pacjent jej używa.
  • pojemnik zamknąć bezpośrednio po zebraniu materiału, nie dotykając jego brzegów i wewnętrznej powierzchni nakrętki
  • pobraną próbkę podpisać imieniem i nazwiskiem i jak najszybciej dostarczyć do laboratorium

 

Pobieranie wymazów z narządów płciowych (wymaz ze sromu, przedsionka pochwy, pochwy, szyjki macicy)

  • przed pobraniem materiału należy ograniczyć zabiegi higieniczne z użyciem środków odkażających do minimum, nie stosować irygacji minimum 48 godzin
  • nie stosować antybiotyków ani dopochwowych preparatów leczniczych
  • wstrzymać się od kontaktów płciowych na 48 godzin przed pobraniem materiału

Pobieranie wymazów z oka, ucha, zmian skórnych (czyraki, owrzodzenia, rany itp.)

  • należy zgłosić się do badania w momencie aktywnej zmiany
  • przed zastosowaniem antybiotyków
  • bez stosowania środków odkażających, maści, płynów, zasypek

Pobieranie moczu do badań mikrobiologicznych

  • mocz należy dostarczyć w sterylnym pojemniku zakupionym w aptece
  • mocz do badania powinien być oddany po przerwie nocnej, co najmniej po 4 godzinach od ostatniego oddania (mikcji), ze środkowego strumienia w ilości około 5 ml
  • opisać pojemnik danymi (nazwisko, imię) datę oraz godzinę pobrania
  • dostarczyć jak najszybciej do laboratorium (w ciągu najdłużej 2 godzin); jeżeli jest to niemożliwe, mocz do czasu transportu należy przechowywać w temp.4 C (w lodówce) maksymalnie do 4 godzin.

Instrukcja dla kobiet

  • dokładnie umyć ręce wodą i mydłem, wysuszyć jednorazowym ręcznikiem, przeprowadzić higienę sromu i okolic krocza myjąc mydłem i wodą, osuszyć jałowym gazikiem
  • oddać pierwszy strumień moczu do toalety, a następnie około 5 ml do jałowego pojemnika, unikając przypadkowego zanieczyszczenia brzegów i wewnętrznej powierzchni pojemnika. Zamknąć pokrywkę zaraz po pobraniu i próbkę dostarczyć do badania

Instrukcja dla mężczyzn

  • dokładnie umyć ręce wodą i mydłem, wysuszyć jednorazowym ręcznikiem, po odciągnięciu napletka i umyciu okolicy ujścia cewki moczowej wodą i mydłem (najlepiej używając jałowej gazy) oddać pierwszy strumień moczu do toalety, a następnie około 5 ml do jałowego pojemnika, unikając przypadkowego zanieczyszczenia brzegów i wewnętrznej powierzchni pojemnika. Zamknąć pokrywkę zaraz po pobraniu i próbkę dostarczyć do badania

Pobieranie moczu od małych dzieci lub niemowląt

  • jeżeli niemożliwe jest pobranie moczu w sposób podany wyżej, mocz należy pobrać do sterylnego woreczka przyklejonego tak, aby obejmował ujście cewki moczowej
  • należy przy tym w sposób rygorystyczny przestrzegać zasad higieny;
  • umyć dokładnie okolicę ujścia cewki moczowej, dziewczynki - okolice sromu od przodu w kierunku odbytu, chłopcy – żołądź po odsunięciu napletka
  • aby maksymalnie ograniczyć możliwość zanieczyszczenia, woreczek należy przykleić tuż przed spodziewanym oddaniem moczu
  • dziecko należy obserwować i natychmiast po oddaniu nawet bardzo niewielkiej ilości moczu woreczek odkleić i dostarczyć do badania

Pobieranie materiału zeskrobin ze skóry, włosów, opiłków paznokci do badań mikologicznych

  • należy zgłosić się do badania przed zastosowaniem antybiotyków i leków przeciwgrzybicznych (w przypadku zastosowanego leczenia wymagana jest 10 dniowa przerwa)
  • w dniu badania nie stosować: lakieru i zmywacza do paznokci, kremów lub maści ze środkami odkażającymi, szamponów ze środkami przeciwgrzybicznymi.